Home > Kunststof / plastic

Vragen over: Kunststof / plastic

  • Komt er in Nederland ook statiegeld op kleine PET-flesjes?

  • In de strijd tegen zwerfafval en de plastic soep heeft de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat in maart 2018 samen met het verpakkend bedrijfsleven, gemeenten en andere betrokken partijen nieuwe doelen en maatregelen afgesproken die moeten leiden tot 70 tot 90 procent minder plastic flesjes in het zwerfafval en 90 procent hergebruik van kleine flessen. Als de afgesproken doelen in het najaar van 2020 niet gehaald zijn, zal per 1 januari 2021 statiegeld worden ingevoerd op plastic flesjes. Het zal dan gaan om 10 tot 15 cent voor plastic flessen tot 1 liter. Bij eventuele invoering worden kleine winkeliers ontlast. De voorbereiding van noodzakelijke wetgeving start nu.

    Zwerfafval bestaat uit meer dan alleen plastic flesjes. Daarom vindt de staatssecretaris een brede aanpak van al het afval belangrijk. In 2018 verschijnt hiervoor de Landelijke Aanpak Zwerfafval, waarbij het betrekken van de burger bij het schoonhouden van berm, plantsoen en park een speerpunt zal zijn. De staatssecretaris trekt ook hierin samen op met producenten (verantwoordelijk voor verduurzaming) en gemeenten, die bijvoorbeeld actie ondernemen op het gebied van handhaving, opruimen en het plaatsen van afvalbakken.

    Op dit moment zijn veel verpakkingen lastig opnieuw te gebruiken. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij producenten. De staatssecretaris wil hen stimuleren betere verpakkingen te gebruiken door producenten met moeilijk te recyclen verpakkingen meer te laten meebetalen aan het opruimen van ons afval. Fabrikanten die goed bezig zijn, betalen minder. Hierover gaan de staatssecretaris en het bedrijfsleven verder in gesprek. Hun gezamenlijke doel is dat 90 procent van de plastic flesjes opnieuw gebruikt kan worden.

  • Hoe wordt kunststof verpakkingsafval in Nederland ingezameld?

  • Het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken heeft in 2017 onderzoek gedaan naar de kunststofketen in Nederland. In totaal komt er in Nederland jaarlijks circa 475 kiloton (kton) aan kunststof verpakkingsmateriaal op de markt. Hiervan komt circa tweederde terecht in het huishoudelijk afval en circa eenderde in het bedrijfsafval. Het kunststof verpakkingsafval wordt in Nederland op drie manieren ingezameld voor recycling, afhankelijk van de gemeente waar u woont:
    1. Via het huishoudelijk afval. Dit systeem is in Nederland in 2008 van start gegaan en is daarmee relatief jong. Het kunststof verpakkingsafval van huishoudens wordt daarbij op twee manieren gescheiden. Door het apart te houden, en gescheiden in te leveren (bronscheiding), of het wordt na inzameling gescheiden uit het restafval door afvalverwerkers die installaties gebruiken om het kunststof verpakkingsafval te scheiden van het restafval (nascheiding).
    2. Via bedrijfsafval. Kunststof verpakkingsafval van bedrijven wordt door afvalbedrijven ingezameld bij bedrijven. Na een eventuele sorteerstap wordt het aangeboden aan recyclers.
    3. Via statiegeld. Onderdeel van het kunststof verpakkingsafval zijn de grote PET-flessen, waarvoor een statiegeldverplichting geldt.

    Het kunststof verpakkingsafval dat niet in een van de drie bovenstaande inzamelsystemen terecht komt, maar bijvoorbeeld als zwerfafval op straat, of in afvalbakken op het station, wordt grotendeels verbrand met energieterugwinning in afvalenergiecentrale (AEC)

  • Wat zijn kunststof verpakkingen?

  • Kunststof verpakkingen zijn bijvoorbeeld shampooflessen, grote en kleine frisdrankflessen, margarinekuipjes, folies, groente- en fruitbakjes, tasjes en zakken.

  • Wat betekent het logo op verpakkingen bestaande uit een driehoek van pijlen met een nummer erin?

  • Dit logo is een informatielogo op verpakkingen. Ze worden ook wel identificatie codes genoemd. Het nummer in de driehoek van de pijlen geeft het soort materiaal aan. De cijfers 1 t/m 7 staan voor kunststoffen. Het logo zegt niets over het gebruik van gerecycled materiaal in de verpakking, maar is een informatielogo bedoeld voor recyclingbedrijven. Het logo met het cijfer 1 staat bijvoorbeeld voor polyetheentereftalaat (PET) en 4 correspondeert met polyetheen (PE). Deze logo’s (met andere nummers) kunnen ook voor andere materialen dan kunststoffen worden gebruikt. Klik hier voor een overzicht van alle identificatiecodes.

    Deze identificatiecode staat niet altijd op verpakkingen. Het gebruik ervan is vrijwillig. Voor het weggooien van de verpakking kun je kijken naar de weggooiwijzer. Als dat niet op de verpakking staat, raadpleeg dan de Afvalscheidingswijzer.

  • Mijn apotheek levert medicijnen in plastic gesealde zakken, terwijl de medicijnen zelf al verpakt zijn in strips en doosjes. Waarom is dat? De plastic gesealde zak is wat mij betreft...

  • Het gereedmaken van medicatie die de klant voor langere tijd gebruikt vindt op een andere locatie plaats dan de apotheek waar de klant deze ontvangt. Omdat deze recepten vaak bestaan uit een combinatie van meerdere verpakkingen en geneesmiddelen, worden deze gebundeld in een transparante verpakking. Het pakket is voorzien van een etiket met daarop de inhoud en de gegevens van de klant. Het pakketje met medicijnen wordt daarna verstuurd aan de apotheek waar de patiënt klant is. De apotheker controleert aan de hand van het recept nogmaals de inhoud van het pakketje. Door de transparante verpakking kan dit proces plaatsvinden zonder dat hierbij de verpakking geopend behoeft te worden. Als klanten ter plekke klaargemaakte of te leveren medicijnen bij hun apotheek ophalen, is een dergelijke omverpakking uiteraard niet nodig. 

  • Moet plastic verpakkingsafval, of PMD, in een doorzichtige zak?

  • PMD (plastic-, metalen verpakkingen en drankenkartons) of plastic verpakkingsafval wordt bij voorkeur in een doorzichtige zak aangeleverd. De afvalinzamelaar kan dan namelijk makkelijk beoordelen dat het inderdaad om PMD-afval gaat. Bij PMD in grijze zakken gaat dat moeilijker. Ze worden er vaak wel op gewicht uitgehaald (restafval weegt zwaarder dan PMD). Zakken met andere afvalstoffen worden afgekeurd en als restafval verwerkt. Om het de afvalinzamelaars makkelijker te maken, en te voorkomen dat het PMD onterecht afgekeurd wordt, kunt u dit afval inderdaad beter in een doorzichtige zak aanbieden. 

  • Waarom zitten er tegenwoordig altijd schroefdoppen op melkpakken?

  • Deze vraag heeft het Meldpunt Verpakkingen al verschillende keren voorgelegd gekregen. Wij hebben enkele fabrikanten van zuivel om een reactie gevraagd, en de volgende redenen werden voor het introduceren van schroefdoppen gegeven. Doppen op pakken hebben een aantal voordelen. Hoewel de inzet van doppen leidt tot hoger gebruik van plastic in vergelijking met de 'oude' pakken, is de hersluitbaarheid van het pak beter waardoor de hygiëne beter is gewaarborgd. Daardoor blijven producten langer goed en neemt het risico op voedselverspilling af. Melkproducten kunnen smaak overnemen van andere producten in de koelkast (dat noemen we geurbesmetting), bijvoorbeeld door uien. Een vastere sluiting voorkomt dit. Tevens blijkt dat de meeste consumenten de dop praktischer vinden, omdat de verpakking gemakkelijker kan worden geopend en door de betere afsluiting ook na opening liggend kan worden bewaard.

  • Waarom worden komkommers, aubergines en paprika’s soms in plastic verpakt?

  • Een plastic folie om groenten en fruit verlengt de houdbaarheid van het product. Het voorkomt dat producten te snel bederven en weggegooid moeten worden. Een langere houdbaarheid kan handig zijn als het product langere tijd onderweg is (bijvoorbeeld uit Spanje), of als producten langere tijd in de supermarkt blijven liggen. Het hangt bijvoorbeeld van het seizoen af of er wel of geen plastic om producten als komkommer, paprika en tomaat gedaan wordt. Een lange houdbaarheid is vooral van belang in de wintermaanden. De komkommers komen dan niet uit Nederland en het duurt langer voor ze in de winkel liggen. In de zomer liggen Nederlandse komkommers binnen anderhalve dag in de winkel. Dat het in de ene winkel wel in een plasticje ligt en in de andere niet, kan dus liggen aan het land van herkomst, of dat producten in de ene winkel snel verkocht worden en in de andere winkel lang blijven liggen. 

  • Wat is PMD?

  • PMD staat voor Plastic- en Metalen verpakkingen en Drankenkartons. Plastic verpakkingen zijn bijvoorbeeld plastic flessen, flacons, folies en zakken. Voorbeelden van metalen verpakkingen zijn drinkblikjes, conservenblikken en deksels. En drankenkartons zijn bijvoorbeeld melk- en yoghurtpakken, sappakken en saus- en soeppakken.

  • Mag een chipszak met een metaallaagje bij het plastic verpakkingsafval?

  • Een chipszak moet u weggegooien bij het restafval, net als andere plastic verpakkingen met een metaallaagje. Een chipszak kan niet met het kunststof verpakkingsafval worden gerecycled, omdat het metaallaagje de recycling van plastic verstoort.

    Chipsverpakkingen hebben een aluminium binnenlaagje dat de doorlaatbaarheid van de verpakking voor zuurstof en vocht vermindert. Dit verlengt de houdbaarheid van chips. Als er zuurstof bij de chips komt, oxideren de vetten en vetzuren in de chips, wat tot ranzigheid leidt. Door het zout in de chips wordt vocht aangetrokken, wat tot zachte chips leidt. Het laagje aluminium voorkomt dit. Verder zorgt het aluminium dat de chips beschermd zijn tegen UV-licht. Het UV-licht kan de chips wat muffer laten smaken.

    Er zijn ook chipszakken geheel van plastic, zonder aluminium. Net zoals de met aluminium opgedampte zakken, zijn deze zakken uit meerdere lagen opgebouwd. De houdbaarheid kan wat teruglopen, maar dat hoeft niet. Thuis is het slim om de oudste producten het eerst op te eten.

    Twee chipsmerken (Croky's en Lay's) hebben ook op deze vraag gereageerd, zie bij de pagina 'Inzendingen' van het Meldpunt Verpakkingen.

  • Welke draagtas is het meest milieuvriendelijk?

  • Het meest milieuvriendelijk is om je eigen tas mee te nemen als je gaat winkelen en deze zo vaak mogelijk her te gebruiken. De meest geschikte modellen voor meermalig gebruik zijn bigshoppers en middelgrote draagtassen. De meest duurzame materialen voor deze tassen zijn: PET, gerecycled PP, jute, gerecycled LDPE en gerecycled papier.

    Draagtassen

    Voor meer informatie zie www.kidv.nl.

  • Sinds 1 januari 2016 geldt een verbod op gratis plastic draagtassen voor eenmalig gebruik, wat houdt dit verbod in?

  • Sinds 1 januari 2016 krijgt u geen gratis plastic tas meer mee in winkels, op een enkele uitzondering na. Als u een eigen (boodschappen)tas meebrengt bij het winkelen, dan kunt u uw aankopen daar in meenemen. Wilt u toch een plastic tas, dan is de winkelier verplicht hiervoor een bedrag bij u in rekening te brengen. Hij mag de hoogte van dit verkoopbedrag zelf vaststellen. In de regeling over het verbod is hiervoor wel het richtbedrag van € 0,25 aangegeven.

    Voor meer informatie zie: www.meldpuntverpakkingen.nl/5391/verbod-op-plastic-tassen.html  

  • Mijn gemeente haalt plastic aan huis op. Waar kan ik de Plastic Heroes ophaalzakken krijgen?

  • Op de website van Plastic Heroes staat het volgende antwoord op uw vraag: 'Uw gemeente zorgt voor de middelen die nodig zijn voor de inzameling. Voor het verkrijgen van nieuwe zakken kunt u dan ook het beste contact opnemen met uw gemeente. Op de pagina www.plasticheroes.nl/#!/waar krijgt u meer informatie over de inzameling in uw gemeente.'

  • Hoe wordt de inzameling van kunststof verpakkingen gefinancierd?

  • Bedrijven die verpakte producten op de markt brengen, betalen de inzameling van kunststof en moeten de afgesproken recyclingdoelen halen. De bedrijven rekenen deze kosten uiteindelijk door aan de consument. De inzameling wordt goedkoper als er meer en schoner kunststof wordt ingezameld. De kosten van het inzamelen en recyclen van kunststof zijn nu nog hoger dan de opbrengsten die de besparing op grondstoffen met zich meebrengt.  Het efficiënter inzamelen van huishoudelijk kunststof verpakkingsafval is deels een taak van de gemeenten. Daarom krijgen gemeenten een vergoeding. De gemeenten kunnen zelf kiezen voor de beste manier van inzamelen en sorteren, passend bij hun situatie.

  • Wordt statiegeld op grote PET-flessen nu wel of niet afgeschaft?

  • De Raamovereenkomst Verpakkingen 2013 – 2022 biedt het verpakkende bedrijfsleven onder bepaalde voorwaarden de mogelijkheid om het  statiegeld op grote PET-flessen af te schaffen. In 2014 en 2015 is door de  Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) gekeken of aan deze voorwaarden was voldaan. Hieruit bleek dat nog niet aan alle voorwaarden was voldaan. Daarnaast gaf de toenmalige staatssecretaris Mansveld opdracht voor het uitvoeren van een milieueffectenanalyse, die is gedaan door TNO en CE Delft. Zie https://www.kidv.nl/onderzoek/afgeronde-projecten/4172/milieueffectanalyse-raamovereenkomst-verpakkingen-juni.html
    Op basis van de uitkomsten van de toetsing van de ILT en de resultaten van milieueffectenanalyse besloot Staatssecretaris Mansveld om statiegeld niet vrij te geven.

  • Hoeveel kleine kunststof flesjes worden er per jaar weggegooid in Nederland?

  • Bijna 21 miljoen kilo per jaar. Naar schatting zijn dit zo’n 900 miljoen plastic flesjes (cijfers CE Delft, 2017). 

  • Hoeveel plastic tasjes worden er per jaar weggegooid in Nederland?

  • Sinds begin 2016 is er in Nederland een verbod op gratis plastic tasjes. Voor die tijd gooiden we per jaar ongeveer 170 plastic tasjes en tassen per persoon weg. Na het verbod is het aantal uitgedeelde/verkochte plastic tasjes met 70% gedaald naar ruim 50 plastic tassen per jaar. 

  • Zijn biobased en biologisch afbreekbaar hetzelfde?

  • Nee, de termen, 'biobased' en 'biologisch afbreekbaar' betekenen iets anders. Biobased verwijst naar de grondstof waar een product van is gemaakt, terwijl biologisch afbreekbaar verwijst naar de eindfase van het product.

    Biobased wil zeggen dat het product gemaakt is van hernieuwbare, natuurlijke grondstoffen, zoals mais of aardappelen. Biobased producten zijn niet altijd biologisch afbreekbaar.

    Biologisch afbreekbaar (vaak ook biodegradeerbaar en composteerbaar genoemd) wil zeggen dat een product of verpakking op natuurlijke wijze afgebroken kan worden door schimmels en bacteriën en wordt omgezet tot water, CO2 en methaan. Het zegt niks over de snelheid waarmee dit gebeurt en onder welke omstandigheden. Biologisch afbreekbare producten mogen dan ook niet zomaar in de GFT-bak. Zo zijn kurk, katoen, haren en stukken hout allemaal biologisch afbreekbaar, maar de afbraak duurt erg lang.

    Er zijn ook kunststoffen die biologisch afbreekbaar zijn. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, zijn biologisch afbreekbare kunststoffen op dit moment niet afbreekbaar in de natuur.

    Voorheen mochten biologisch afbreekbare kunststof verpakkingen, die voldoen aan de Europese norm EN-13432, worden weggegooid bij het GFT. Volgens die norm moet een verpakking binnen 12 weken voor minstens 95 procent afgebroken kunnen worden in een industriële composteringsinstallatie. Deze verpakkingen herken je aan het Kiemplantlogo of het OK Compostlogo.

    In de afgelopen jaren zijn de processen van composteerinstallaties sterk versneld. Het kunststof breekt nu niet snel genoeg meer af en blijft in de compost achter. Kunststof verpakkingen met het Kiemplantlogo en het OK compostlogo mogen daarom niet meer bij het GFT worden weggegooid, maar horen bij het restafval. Voor afvalzakjes voor GFT afval is een uitzondering gemaakt, die mogen wel bij het GFT worden weggegooid.

  • Wat gebeurt er met het ingezamelde plastic?

  • Nadat de plastic verpakkingen zijn ingezameld worden ze naar een sorteerinstallatie gebracht. Deze installatie sorteert ze op de verschillende typen plastic. Daarna wordt het plastic in balen naar verwerkingsbedrijven gebracht. Daar maken ze er plastic korrels of snippers van, dat de grondstof vormt voor nieuwe producten. Afhankelijk van de kwaliteit van het materiaal kunnen dit nieuwe flessen zijn of bermpaaltjes en bloempotten.

  • Welke soorten plastic mogen er in de gescheiden plastic inzameling?

  • Verpakkingen die wel bij het plastic verpakkingsafval mogen zijn: plastic flessen en flacons, lege plastic tubes van tandpasta, gel en crèmes, zakken van groente, fruit en brood, blisterverpakkingen, knijpflessen en plastic doppen. Scheidt verpakkingen die bestaan uit meerdere verpakkingsmaterialen. Zo hoort een plastic beker van yoghurt bij het plastic afval en het kartonnen label om de beker bij het oud papier.

    Verpakkingen die niet in het plasticafval mogen zijn: chipszakken met een aluminiumlaagje, piepschuim en verpakkingen van chemicaliën, zoals kitkokers en lijm- en verfverpakkingen.

    Het verschilt per gemeente hoe de inzameling van plastic verpakkingsafval is georganiseerd. In veel gemeenten wordt het plastic verpakkingsafval in speciale zakken of bakken aan huis opgehaald, of kunt u plastic verpakkingen naar inzamelbakken in de wijk brengen. Er zijn ook gemeenten die het plastic verpakkingsafval niet apart inzamelen, maar het met behulp van nascheiding uit het restafval halen.

    Raadpleeg de Afvalscheidingswijzer om te weten welk product in welke afvalbak hoort.

  • Wat is Plastic Heroes?

  • Plastic Heroes is het inzamelingsysteem voor plastic verpakkingen, zoals kleine petflessen, boterkuipjes en flacons. Plastic Heroes is een initiatief van het verpakkende bedrijfsleven, vertegenwoordigd door het Afvalfonds Verpakkingen. De Plastic Heroes-campagne moet mensen stimuleren hun plastic verpakkingsafval gescheiden in te leveren. Ze streeft ernaar dat gescheiden inzameling van plastic verpakkingen net zo gewoon wordt als de inzameling van glas en papier. Door middel van allerlei communicatiemiddelen (commercial op radio en tv, advertenties, reclame op vrachtwagens) promoot zij samen met de gemeenten het gescheiden inzamelen van plastic verpakkingen.

     

  • Uit welke verschillende soorten kunststof bestaan verpakkingen?

  • Er zijn verschillende soorten plastic die voor verschillende toepassingen worden gebruikt. De belangrijkste soorten en hun toepassingen in verpakkingen zijn:

    • Polyetheentereftalaat (PET): flessen voor frisdrank, afwasmiddel, transparante groentebakjes en vleesschaaltjes;
    • Polypropyleen (PP): margarinekuipjes, kratten;
    • High density Polyetheen (HDPE): melkverpakkingen, wasmiddelverpakkingen, shampooflessen;
    • Low density Polyetheen (LDPE): zakken, tassen en folie;
    • Polystyreen (PS): automaatbekers, yoghurtbakjes;
    • Polyvinylchloride (PVC): komt bijna niet meer voor als verpakking;
    • Polycarbonaat (PC): bekers en flessen.

  • Waarom worden alleen plastic verpakkingen ingezameld en niet ook andere plastic voorwerpen?

  • De wet bepaalt dat producenten van verpakkingen verantwoordelijk zijn voor de inzameling en recycling ervan (net als bij auto’s, batterijen en elektrische apparaten). De producenten betalen daarom de kosten voor inzameling en recycling, de zogeheten jaarlijkse Afvalbeheersbijdrage Verpakkingen. Dit heet producentenverantwoordelijkheid. Voor meer informatie over de afvalbeheersbijdrage zie www.afvalfondsverpakkingen.nl. Andere fabrikanten van plastic producten zijn niet verplicht om hun producten weer in te zamelen en zij betalen dus niet mee aan de plasticinzameling. Andere grote plastic voorwerpen, zoals tuinstoelen, emmers en speelgoed, kunt u voor recycling meegeven aan het grof vuil of naar het gemeentelijke afvalbrengstation brengen.

  • Is het goed voor het milieu om plastic flesjes steeds te hervullen?

  • Ja, kleine PET-flesjes zijn handig om water voor onderweg mee te nemen. Eenmaal leeg kan het flesje opnieuw gevuld en gebruikt worden. Schoonmaken met niet te heet sop voldoet. Het hergebruik van het flesje is minder milieubelastend dan steeds een nieuw flesje kopen, tenzij je elke keer heel veel heet water gebruikt voor het schoonmaken. 

  • Waar vind ik meer informatie over plastic verpakkingen en de recycling?

  • Lees meer over verpakkingen en de recycling op www.plasticheroes.nl en www.nrkverpakkingen.nl